Verbindend
In Beweging wil met nadruk (progressieve) politiek verbinden. Wij richten ons op iedereen die zich betrokken voelt bij zijn/haar omgeving. Wij willen mensen met elkaar verbinden, zowel in de politiek als daarbuiten.
Lees meerDuurzaam
Duurzaamheid is voor In Beweging een andere term voor ‘goed zorgen voor’. Als je ergens goed voor zorgt, gaat het langer mee. Dat geldt voor jezelf, de mensen en de spullen om je heen. En dat geldt ook voor de aarde.
Lees meerSociaal
Een sociaal mens houdt rekening met - heeft respect voor - en kan zich inleven in anderen. Volgens In Beweging mag je dat van de overheid verwachten: dat zij een helpende hand biedt aan hen die het anders niet redden.
Lees meerLees hier het meest recente blog
Lopende dossiers
laatste nieuws
Een antwoord hebben en erin geloven zijn twee verschillende dingen

We gaan bijna de zomervakantie in. Politiek gezien is het dan altijd een stuk rustiger. We hebben nog wel één belangrijke raadsvergadering voor de boeg op 30 juni (bij het publiceren van dit blog is die vergadering geweest). De laatste raadsvergadering voor de zomer hebben we namelijk altijd minimaal de volgende drie grote onderwerpen op de agenda staan: we kijken terug (jaarstukken 2025), we kijken naar de voortgang (hoe vorderen de doelstellingen van dit jaar) en we kijken vooruit (we geven kaders mee voor de begroting die in het najaar bediscussieerd zal worden in de gemeenteraad). Dat zijn grote en belangrijke onderwerpen, dus we beginnen vroeger dan normaal en het worden meestal lange avonden… maar wel belangrijk, want dit is hét moment dat je kunt meegeven welke richting je op wilt als raad. Nu is net het coalitieakkoord gepresenteerd door het CDA, BBB en GemeenteBelangen. Het coalitieakkoord is nog niet omgezet naar een collegeprogramma (uitvoeringsplan), dus het is lastig om richting mee te geven of bij te sturen, maar we blijven scherp!
Mijn focus deze raadsperiode is landbouw, water, bekendheid van politiek en zeggenschap van inwoners. Neem landbouw. Landbouw is altijd actueel. En nu helemaal, nu Den-Haag eind vorige week de nieuwe stikstofplannen heeft gepresenteerd. Het logaritme van facebook weet mij te vinden met zowel boze en opluchtende reacties. Ik doe altijd mijn best een onderwerp van alle kanten te beluisteren. In de zomerperiode hoop ik (omdat we dan geen vergaderingen hebben) op meer tijd voor verdieping: lezen en vooral in gesprek gaan en op bezoek gaan. Landbouw is geen simpel dossier. Voor elk idee, voor elke innovatie, voor elke ontwikkeling, voor elk besluit zijn er drempels, frustraties en zorgen. Hoe pakken we dat aan en wat kunnen en willen we op gemeentelijk niveau?
Ik heb recent het boek van Jacinda Ardern, de voormalige (jonge) vrouwelijke premier van Nieuw-Zeeland, gelezen. Een inspirerend boek! Daarin houdt ze een pleidooi dat je als leider sterk én aardig mag zijn. En dat het niet alleen de uitdaging is om iets te veranderen, maar vooral te zorgen dat die verandering blijvend is. Ze zegt ook dat een antwoord hebben en erin geloven twee verschillende dingen zijn. Dat lijkt me goed om bewust van te zijn! Ik kan alleen iets (maar dan ga ik er ook echt voor) als ik erin geloof. Daar heb ik veel info voor nodig, zodat ik een afweging kan maken bij politieke keuzes die ik ook later nog goed kan uitleggen. Hopelijk biedt de zomer daar ruimte voor! Ik wens iedereen in de zomerperiode een rustigere tijd met ruimte voor overdenkingen!
Met vriendelijke groet,
Marianne Hutten
Kerk en straat

Foto: RK Centraal Twente (https://rktwentecentraal.nl/wie-wij-zijn/onze-locaties/hh-petrus-paulus-hengevelde/)
Kerk en staat
In Nederland kennen wij de scheiding tussen kerk en staat, hoewel deze grondwettelijk nergens is vastgelegd. Wel werd in 1798 door Napoleon vastgelegd dat de kerktorens vanwege hun maatschappelijk publieke functie (lees: militaire functie) eigendom werden van de gemeenten.
In een artikel in Tubantia van 3 juni las ik dat de gemeente Hof van Twente van plan is om in een ‘package deal’ de 3 katholieke kerken in Bentelo, Hengevelde en Goor te kopen. Heel bijzonder om dit als raadslid uit de krant te moeten vernemen, terwijl het toch gaat om een forse financiële en maatschappelijke inspanning. Op zijn minst had het (nieuwe) college de moeite kunnen nemen om de raad vooraf te informeren dat deze besprekingen gaande waren. Want wat ik in de krant lees gaat toch wel iets verder dan wat in het coalitieakkoord staat.
Ik ben niet principieel tegen dit plan. Integendeel: al in 2019 werd door de fractie van de PvdA het college opgeroepen om na te gaan hoe de gemeente kan helpen de – vaak beeldbepalende – kerkgebouwen in onze gemeente te behouden. Een bijzondere visie van een areligieuze partij.
Wel maak ik me zorgen over twee onderdelen van het plan.
- We hebben het nu nog over drie katholieke kerken. Maar als we iets verder vooruit kijken, zijn er op termijn waarschijnlijk nog wel meer (ook protestantse) kerken in onze gemeente die op de nominatie staan om gesloten te worden. En (hoe) blijven we dan deze ‘reddingsoperaties’ uitvoeren? Het zou goed zijn om de aanbevelingen uit het rapport ‘Kerken in Kaart’ van Het Oversticht (maart 2025) ook daadwerkelijk uit te voeren.
- Invloed van de inwoners en de parochianen in het bijzonder over de bestemming. Het parochiebestuur is formeel eigenaar van de gebouwen, maar er zijn ook lokale werkgroepen die al (heel) lang bezig zijn met plannen voor een zinvolle herbestemming. Als straks de gemeente eigenaar wordt, kan en mag het niet zo zijn dat deze plannen en ideeën niet worden meegenomen in de definitieve herbestemming. Want ja: “Opa bouwde de kerk” en dus ja, ook hier is goede participatie vereist.
De scheiding tussen kerk en staat vervaagt nu misschien een beetje, maar ik hoop dat dit uiteindelijk ten goede zal komen aan onze gemeenschap(pen).
Onno Bordes
Het einde van de rituele dans?

Het gemeentehuis in Hof van Twente is voor veel inwoners een ‘ver-van-mijn-bed-show’. En eerlijk gezegd: als nieuw raadslid heb ik soms het gevoel dat ik acteur ben in een toneelstuk. We zitten in een vaste opstelling tegenover elkaar, de rollen zijn verdeeld, de teksten voor de ‘rituele dans’ liggen klaar. De vraag is: spelen we toneel voor de bühne, of gaan we écht aan het werk voor onze gemeente?
Wat nou als we dat eens anders zouden doen? Niet eens in de paar weken een formele opstellingen en strakke scripts. Maar iedere week een avond in het gemeentehuis waarbij het open gesprek gevoerd wordt. Waar raadsleden, inwoners en experts niet tegenover elkaar zitten in een statige zaal, maar in gesprek gaan aan tafels en bij themakramen. Waar het niet gaat om wie het hardste roept, maar om wie de beste inzichten deelt. Waar inwoners, experts en raadsleden met elkaar het script laten ontstaan.
Dit is geen utopie, maar een werkvorm die in Almere heel gewoon is, daar noemen ze deze avonden het ‘Politiek café’. Eén keer per week kan iedereen op donderdagavond binnenlopen om een onderwerp onder de aandacht te brengen. De avond start met een gezamenlijke maaltijd. Gelijk een ijzersterke techniek: je spreekt elkaar eerst als mens, en dan pas als politicus. Daarna debatteer je heel anders.
Na de maaltijd vindt de uitwisseling plaats. In de pauze is er een politieke markt waar je als inwoner of belangengroep bij ‘kraampjes’ jouw probleem, dilemma of idee onder de aandacht kan brengen. Niet door in te spreken – voor velen toch een enorme drempel – maar door op een laagdrempelige manier in gesprek met raadsleden te gaan.
En in themavergaderingen delen inwoners en experts vervolgens hun kennis direct met de raadsleden. Je hoeft niet uren te wachten tot jouw punt op de agenda staat, want al deze vergaderingen vinden tegelijkertijd plaats.
Waarom zou dit ook wat zijn voor Hof van Twente?
In met name het begrijpen van een vraagstuk (beeldvorming) en de afwegingen maken tussen de opbrengsten, kosten en nadelen kunnen we, naar mijn mening, als raad nog wel wat leren.
Mijn ervaring, tot nu toe: De structuur die wij hebben dwingt ons vaak in een rol waar we niet willen zitten. We hebben een vaste vergaderstructuur waarin we eerst een beeld vormen van een probleem, hier een oordeel over vormen en tot slot een besluit over nemen. Maar voordat we het toneel betreden zijn de standpunten vaak al ingevuld en de loopgraven gegraven. En de formele opstelling van de raadszaal maakt dat je psychologische druk kunt voelen om je fractiepunten te verdedigen. En funest: het kan dan overkomen als gezichtsverlies als je van standpunt verandert.
Het resultaat? Een debat dat meer wegheeft van een rituele dans dan van een gezamenlijke zoektocht naar de beste oplossing voor onze gemeente.
Politiek gaat voor mij niet over winnen of verliezen, maar over het nemen van besluiten die onze gemeente echt verder helpen. Ik hoop dat we, met de nieuwe samenstelling van onze raad, het lef tonen om die vernieuwing op te zoeken. Laten we de deuren openzetten, de bühne verlaten en samen met de inwoner aan de slag gaan. Het is tijd dat we niet langer tegenover elkaar staan op een podium, maar naast elkaar gaan zitten en samen het script schrijven. Doet u mee?
Eveline Kroes
Raadslid Progressief In Beweging
Toen en nu

Toen en nu
Vier jaar geleden liep ik als kersverse fractievoorzitter van een nieuwe lokale partij met grote ogen om me heen te kijken en af te vragen waarom de dingen gingen zoals ze gaan. Ik vroeg niet alleen hoe het werkt, maar vooral waarom op die manier. Vaak kreeg ik de standaardreactie (plat gezegd): “omdat we dat altijd al zo hebben gedaan. Daar is over nagedacht en dat willen we graag zo houden”. Ik heb er wel eens blogs over geschreven dat ik wilde oppassen dat ik niet door de politieke wasstraat zou gaan en ook qua taalgebruik wilde opletten dat ik niet veel politiek jargon zou gaan gebruiken. In ieder geval dat ik daar alert op wilde zijn. Maar ik moet toegeven, het gebeurt toch wel (hopelijk een beetje…)
Ik ben nu dus geen fractievoorzitter meer. Het is een heel bewuste keuze dat ik me daar niet voor beschikbaar heb gesteld. Ik voelde me altijd 24/7 verantwoordelijk voor de club. Het hield me veel bezig; je wilt het graag met elkaar goed doen. Voor de inwoners, voor je eigen club, voor de samenwerking, voor de democratie, voor de inhoud… Een kennis zei ooit tegen me dat iemands grootste kracht tegelijk ook iemands grootste valkuil is. Als ik voor mezelf spreek: mooi dat ik betrokken ben, maar loslaten is dan wel een dingetje. Mooi dat ik snel door wil, maar vergeet niet te blijven kijken of iedereen blijft aangehaakt. Mooi als je veel voor elkaar wilt krijgen, maar blijf ook realistisch wat haalbaar is. Ik heb aangegeven dat ik nu gewoon raadslid wil zijn, onderdeel van het team. En dat bevalt goed! Het geeft bij mij wat meer lucht en daarmee energie. En dat merk ik!
Misschien is het ook de ervaring van afgelopen jaren die helpt. Waar ik vier jaar geleden verwonderd om me heen keek (en mijn blogs ook echt gebruikte om die verwondering op te schrijven), vind ik het nu fantastisch als nieuwe raadsleden de soort vragen stellen die ik toen ook stelde: “hoe werkt dit? En waarom gaat dat dan zo? Is het niet handiger als …?” Mijn reflex is dat ik het uitleg: ’tja, zo gaat dat nou eenmaal, dat is zo afgesproken’. Maar gelukkig komt daar een komma achteraan: “wat goed dat je die vraag stelt! Inderdaad, het zou wellicht ook anders kunnen. Vertel! Hoe kijk jij er tegenaan?”
Het coalitieakkoord van CDA, Gemeente Belangen en BBB is vorige week gepresenteerd. Onze fractievoorzitter Onno Bordes heeft bij de presentatie van het coalitieakkoord (en ook in zijn blog van vorige week) heel wat punten aangekaart waar we het over willen hebben met de gemeenteraad. En dat gaan we ook zeker doen; daar zitten we bovenop! Ik merk ook dat ik daar zin in heb. Kom maar op met die inhoudelijke gesprekken om er met z’n allen het beste van te maken voor onze gemeente. Daar zit iedereen hier immers voor!
Ik wens dit college alle wijsheid toe. En ik wens onze raad alle succes toe om onze drie rollen van volksvertegenwoordigende, controlerende en kaderstellende taak optimaal te doen. Democratie is geen gegeven of een feit, democratie is een werkwoord. Dat is best hard werken, maar doen we met elkaar. Zelf nieuwsgierig om een kijkje in de keuken te nemen van hoe onze lokale politiek in Hof van Twente werkt? Houd de site van de gemeente in de gaten; er komt binnenkort weer een cursus Politiek Actief aan!
| Met vriendelijke groet, |
| Marianne Hutten |
| Raadslid |
Anpakk’n met mekaar

Anpakk’n met mekaar
Dat is de titel van het coalitieakkoord van CDA, Gemeente Belangen en de BBB dat vorige week werd gepubliceerd. Als oppositiepartij ProgressiefInBeweging mochten wij in de formatieronde aangeven wat wij de komende raadsperiode belangrijk vinden. Ik was uiteraard zeer benieuwd wat daarvan in het coalitieakkoord terecht is gekomen.
Ik zal u snel uit de droom helpen: niets! Nee, wacht, toch wel iets. Namelijk de titel. Dat is gewoon een Twentse vertaling van ons campagne motto: ‘Samen kan het!’. Inhoudelijk kan ik helaas niets terugvinden over de prioriteiten die wij voor de komende 4 jaar hadden ingebracht. Om er een paar (rijp en groen) te noemen:
- Participatie van onze inwoners vanaf het begin van de planvorming, niet halverwege.
- Preventie op armoede en gezondheid moet integraal worden benaderd vanuit de bestaanszekerheid.
- Eén contactpersoon voor alle zorgvragen met zo min mogelijk obstakels.
- Onderzoek naar verkeersonveilige plekken in onze gemeente.
- Inzet van buurt- of wijkbatterijen als mogelijke optie om ons energievraagstuk te helpen oplossen.
- Transitiefonds voor onze agrariërs
En zo hadden we nog een hele waslijst. U zult begrijpen dat ik dat heel teleurstellend vind, zeker omdat we er nog aardig wat tijd in hadden gestoken.
Maar het gaat uiteindelijk niet om ons eigen ego, maar om datgene wat u als inwoner gaat helpen om in onze gemeente fijn en veilig te wonen en te werken. En daarover vind ik in het coalitie akkoord ook niet heel veel opzienbarends, het is veel beleid dat al is ingezet en nu wordt voortgezet. Daar is niets op zich niets mis mee, maar vernieuwende en duidelijke richtingen op grote opgaven als leefbaarheid, woningbouw, energietransitie, zorgkosten, kloof tussen arm en rijk worden door mij zeer gemist.
We zijn en blijven een constructieve fractie en hopen dat we in de uitwerking van het coalitieakkoord onze prioriteiten alsnog kunnen inbrengen. Het zou teleurstellend zijn als we het collegeprogramma moeten ervaren als ‘Anpakk’n en red oe d’r met.’
Onno Bordes
Lessen uit Lombok

Lessen uit Lombok
Het is u vast niet ontgaan: het was onrustig de afgelopen week binnen onze fractie van Progressief In Beweging. Gewaardeerd raadslid Frank Stevens zag zich genoodzaakt afscheid te nemen van ons.
Soms lijkt de politiek dan een beetje mistroostig. Maar juist als het tegenzit, zie je waar de echte kracht zit.
Ik moest deze week denken aan een dorpje dat ik bezocht op het prachtige Indonesische eiland Lombok. Een rivier stroomt daar dwars door het dorp en een brug verbindt de twee helften met elkaar. Dagelijks lopen honderden mensen eroverheen. Naar school, werk, familie en dokterspost.
In 2018 werd het dorp getroffen door zware overstromingen. Een modderstroom sleurde de brug weg. Van het ene op het andere moment was de gemeenschap letterlijk in tweeën gesplitst. De overheid kwam kijken en concludeerde dat het minstens twee jaar zou duren om de brug te herstellen.
Mensen moesten een omweg maken van bijna een uur. Twee jaar wachten was simpelweg geen optie. Dus besloot het dorpshoofd iets anders te doen, hij riep op tot gotong royong, wat wij zouden vertalen naar noaberschap.
En zo gebeurde dat de hele gemeenschap samenkwam. En binnen twee maanden! – niet twee jaar – stond de brug er weer. En van het plastic dat meekwam met de modderstroom, werd een buurthuis gebouwd van eco-bricks (schone plasticflesje gevuld met kleine stukjes plastic samengeperst tot een stevige ‘baksteen’).
Dit verhaal is voor mij een grote inspiratiebron. Het laat zien dat je samen bergen kunt verzetten. Ook als het onmogelijk lijkt. Het gaat niet om welke middelen je hebt, maar om hoe vastberaden je bent.
Dit wonderlijke verhaal maakt voor mij twee dingen duidelijk:
- Samen staan we sterk, en
- Juist als echt tegenzit, worden dingen mogelijk die onmogelijk lijken
Onze fractie blijft sterk en wij gaan die brug alleen maar verder verstevigen. We zetten samen met Pvda, GroenLinks en In Beweging de schouders eronder. Met elkaar en voor iedereen voor een eerlijke en groene toekomst.
Frank, bedankt voor al je inzet al die jaren, wij zetten het werk voort!
Eveline Kroes
Fractievoorzitter Progressief In Beweging
Als je de spelregels onderweg verandert

Als je de spelregels onderweg verandert…
In mijn laatste blog schreef ik nog zo enthousiast over het Politiek Sportcafé dat had plaatsgevonden in Delden. Politiek en diverse betrokken partijen leken allemaal dubbel en dwars achter het belang van bewegen te staan. Bewegen levert meer vitaliteit, meer kansen en een sterkere samenleving. Elke euro betaalt zich dubbel en dwars terug in gezondheid, onderwijs, arbeid en sociale samenhang. Al zou je het alleen al financieel bekijken: elke volwassene die voldoet aan de beweegrichtlijn levert een besparing van zo’n 150 tot 300 op per jaar aan zorgkosten (door bv minder huisartsbezoeken, minder medicatie en minder ziekenhuisopnames). Als gemeenteraad hebben we afgelopen periode laten zien dat we die meerwaarde zien en hebben vol overtuiging projecten (financieel) gesteund die in onze eigen gemeente door vrijwilligers op volle kracht zijn aangegaan. Ik licht er de volgende drie projecten uit: het kunstgrasveld van GFC en Hengevelde en Diepenheim die beide werken aan een MFA, een multifunctionele accommodatie. Vooral bij de MFA’s gaat het om grote bedragen en heeft de gemeente miljoenen gereserveerd. Om deze drie projecten financieel rond te krijgen, is ook het geld nodig van de landelijke BOSA-subsidie. Door de landelijke gang van zaken rondom de BOSA-subsidie heeft mijn enthousiasme rondom het Politiek Sportcafe vooral plaatsgemaakt voor verontwaardiging richting Den-Haag. Ik zal het toelichten.
BOSA staat voor Subsidie Bouw en Onderhoud Sportaccommodaties. De aanvragen worden behandeld op binnenkomst: wie het eerst indient, wie het eerst wordt behandeld. De drie initiatieven hebben dan ook alles gedaan om de gehele aanvraag klaar te hebben staan op 5 januari als de subsidiepot open gaat. Maar: er is een storing. Gelukkig lukt indienen uiteindelijk toch. Echter: de landelijke overheid vond het niet helemaal eerlijk door die storing en besloot om over te gaan op loting. De spelregels worden onderweg veranderd! De projecten uit onze gemeente komen alledrie lager te staan, waarbij alleen MFA Hengevelde nog relatief gunstig staat. GFC gaat van plek 509 naar plek 2450, MFA Diepenheim van plek 609 naar plek 2140 en MFA Hengevelde van plek 16 naar plek 238. Teleurstelling en verontwaardiging zijn er natuurlijk! Waarom mogen de spelregels veranderd worden en dan ook nog eens buiten de invloed/schuld van de aanvragers om door die storing! Toch blijkt dit juridisch te kunnen. Bizar.
Landelijk wordt er door het RVVB zelfs een meldpunt ingericht om te inventariseren wat de impact is. Op 30 juni is er in Den-Haag een commissiedebat Sportbeleid. Kan daar nog een punt van discussie aan worden toegevoegd? Op 5 januari hebben ze om 15.00u het aanvraagloket dicht gegooid, gezien het grote aantal aanvragen. Op dat moment waren er 2453 aanvragen gedaan voor een totaalbedrag van 109 miljoen euro. De BOSA-pot is slechts 43 miljoen euro. Maar het totale aanvraagbedrag had dus nog veel hoger kunnen zijn! Dus stel – we blijven optimistisch – Den-Haag realiseert zich dat investeren in sport en ontmoeten geen geld kost, maar juist geld gaat besparen en ze maken extra geld vrij. Dan wordt natuurlijk gevraagd: kunt u onderbouwen hoeveel er dan nodig is? Tja, eh, dat weten ze dan niet precies, want om 15u hebben ze zelf het aanvraagloket gesloten. Wat een gemiste kans om de omvang van lokale initiatieven die zich inzetten voor beweging en ontmoeting in kaart te hebben en vooral om die te verzilveren!
En ach, u kunt het vast al raden: de discussie over deze BOSA-subsidie loopt al langer. Ik ben er eens ingedoken en ik kom van eerdere jaren dezelfde verontwaardigde vragen tegen! En dan heb ik nog wel een puntje: door die loting is de behandeltermijn van de aanvragen ook opgeschoven. De behandeltermijn start niet op 5 januari (de dag dat het aanvraagloket open ging), maar op de datum van de loting, namelijk 30 april. Een GFC kan daar niet op wachten, die moeten juist na het voetbalseizoen meteen aan de slag kunnen. En de andere partijen: wat is de impact op prijzen en andere zaken door deze vertraging?! En daar op aansluitend: het is niet dat de aanvragen die buiten de boot vallen, volgend jaar gewoon een nieuwe aanvraag kunnen doen. Denk bijvoorbeeld aan andere subsidies die termijnen hebben gesteld, maar denk vooral aan stijgende prijzen! Ik word per zin die ik typ bozer. En als ik dan rondfoeter, proberen mensen tegen me te zeggen: “Marianne, dit ligt buiten jouw invloedssfeer, laat het los”. Nou nee, vanuit verontwaardiging kan er ook de juiste energie vrijkomen. Hier moeten we toch echt met elkaar mee aan de slag!
Ons college is druk in gesprek met initiatiefnemers, college laat provincie en Den-Haag weten ontstemd te zijn, er worden scenario’s doorgerekend, de gemeenteraad heeft afgelopen week 60.000 euro beschikbaar gesteld voor GFC (want dat kunstgrasveld moet er toch echt komen deze zomer en zij hebben echt het maximale gedaan qua eigen inzet en inbreng), maar dat is het dan? Wat kunnen we meer doen? Op 30 juni kan iedereen het commissiedebat in Den-Haag live volgen. Het RVVB heeft dus een landelijk meldpunt. Laten we ondertussen in ieder geval duimen dat MFA Hengevelde snel een gunstig besluit mag ontvangen! Dit dossier wordt vervolgd!
| Met vriendelijke groet, |
| Marianne Hutten |
| Raadslid |
Het zijn net mensen, Onno Bordes
Het zijn net mensen
Als raadsopvolger mocht ik afgelopen weekend mee met de raadsexcursie van de nieuwe gemeenteraad Hof van Twente. Eén van de activiteiten was een bezoek aan de Apenheul en ik hoor u al lachen: “Ja, die apenrots past wel goed bij politici”.
Maar ik kan u verzekeren dat het een hele serieuze aangelegenheid was. Wij moesten namelijk verschillende apensoorten observeren met als opdracht: “Welke sociale structuren herken je?” Nu was ik al wel eens met mijn kleinkinderen in de Apenheul geweest en langs de verschillende apensoorten gelopen, maar als je ze gaat bestuderen gaat er een hele wereld open.
Zo heb je de Berber-apen, die goede sociale relaties onderhouden door onder andere elkaar intensief te vlooien. Bonobo mannetjes doen enorm stoer, maar het zijn de vrouwen die het voor het zeggen hebben. Als een mannetje gedrag vertoont, dat de vrouwen niet zint, krijgt hij de hele vrouwenbeweging over zich heen. Bij de gorilla’s daarentegen is de mannelijke ‘zilverrug’ ontegenzeggelijk de baas. Als hij linksaf gaat, volgt de hele meute zonder enige vorm van inspraak of oppositie. Orang oetans zijn dan weer heel erg op zichzelf en houden ook onderling een grote afstand.
Uiteraard hebben we het gedrag van de apen ook vergeleken met ons eigen doen en laten. Ik zal u maar niet vertellen tot welke apensoort ik mijzelf het meest verwant voelde, maar het was een zeer nuttige spiegel. Onze eigen ‘apenrots’ was zeer divers en alle soorten gedrag kwam er wel in voor.
Een duidelijke les was ook dat het gedrag van apen wordt bepaald door (overleven in) hun omgeving. Daarom zijn de sociale structuren per apensoort ook van elkaar verschillend. We kregen voorgespiegeld in welke omgeving wij als mens moeten ‘overleven’. Je schrikt dan wel even van het aantal sociale groepen waartoe je behoort. Je gezin, je familie, je straat, je werkomgeving, je verenigingen, je sociale media, je gemeente, je politieke partij, je …. vul zelf maar in. En op al deze sociale speelvelden moeten we de ballen in de lucht houden, geen wonder dat dat soms gewoon niet meer lukt.
Voor mij was het een hele nuttige ervaring om eens in deze apen-spiegel te kijken en zo de persoon achter het ‘partij-etiketje’ ontdekken. Conclusie: “Politici? Het zijn net mensen!
Onno Bordes

Workout in de bieb
Vorige week schreef Marianne Hutten over in beweging komen. Deze week voeg ik daar een andere insteek aan toe: het belang van een fit brein. Voor iedereen die hier oren naar heeft en natuurlijk voor de nieuw te vormen coalitie (CDA, GB, BBB) heb ik een paar tips.
Lange tijd werd elke generatie een tikje slimmer dan de vorige. Tot nu. Generatie Z (geboren 1997–2012) is de eerste generatie in decennia die juist iets minder slim is. De afname van intelligentie lijkt samen te vallen met digitalisering van het onderwijs, en AI versnelt deze trend. Als we niet uitkijken, worden we door verslavende apps en AI allemaal luier en dommer.
Wat kunnen we hier tegen doen?
Ons brein is als een spier: het heeft een goede workout nodig om fit te blijven. Eindeloos scrollen, AI het denkwerk laten doen en oppervlakkige content zijn als een zak donuts leegeten op een scooter: je ziet wel wat, komt wel ergens, maar je wordt er vooral lui en dik van. Neurologisch onderzoek toont aan: lezen (bij voorkeur gedrukte boeken) en schrijven (met de hand!) zijn essentieel voor een fit brein. Lang leve het notitieboekje! En de bibliotheek is niet alleen een plek vol boeken, maar ook een ontmoetingsplek met verrassende lezingen en activiteiten. Kijk eens op de website of ga langs.
Hieronder drie tips die voor mij een goede workout waren en mij de afgelopen tijd inspireerde om van onze samenleving een mooiere plek te maken. Met oog op de coalitie onderhandelingen; CDA, GB en BBB schrijven jullie (met pen) mee?
Tip 1: Een wereld van gemeenschappen – Floor Ziegers & Teun Gautier
Hoe zorg je ervoor dat je een samenleving niet van bovenaf organiseert maar op basis van gelijkwaardigheid en partnerschap? Dit boek laat zien hoe dit overal in Nederland al gebeurt. Van energiecoöperatie waarvan met winst sociale woningen worden gebouwd, het zelf regelen van zorg zodat ouderen langer in het dorp kunnen blijven wonen, tot aan het ontwikkelen van ontmoetingsplekken en creatieve broedplaatsen. Een boek tjokvol aan inspiratie en lessen.
Tip 2: Socrates op sneakers – Elke Wiss
In een tijd waarin meningen snel dezelfde waarde als feiten krijgen, is echte verbinding schaars. Dit boek is een gids vol met tips en tricks om vragen te stellen die verrassen en aan het denken zetten. Zodat je echte gesprekken kunt voeren die leiden tot verbinding.
Tip 3: Podcast Ecosofie
Een podcast die vragen stelt: Hoe leven we samen op een manier die werkt, voor onszelf, voor elkaar en voor de wereld om ons heen? Wat vraagt succesvol samenleven in een tijd van versnelling, polarisatie en maatschappelijke druk? Inspirerende gasten geven nieuwe inzichten.
En tip 4, bekijk je schermtijd eens en bedenk wat je met die tijd iedere dag óók had kunnen doen…
Dus hup die telefoon aan de kant, pak een boek of zet uw gedachten op papier. En nog mooier: doe dit op een plek waar u andere mensen kunt ontmoeten: een workout in de bieb. Laat u inspireren – en hopelijk doet de nieuwe coalitie dat ook.
Eveline Kroes
Fractievoorzitter Progressief In Beweging
Onthaasten… goed voor u!

Onthaasten … goed voor u!
Afgelopen anderhalve week was ik op een korte vakantie en had op mijn vakantielocatie weinig tot geen toegang tot internet en had dus ook geen Wifi. Ik was daardoor verstoken van het wereldnieuws, van de voortgang in de formatie in onze gemeente en het gebruikelijke bombardement aan mails en whatsappjes.
En ik zal eerlijk tegen u zijn: het was een verademing! Na een intensieve campagne, de verkiezingen, de formatiegesprekken en de (persoonlijke) teleurstelling over de uitkomst daarvan, was het goed om – weliswaar noodgedwongen – even gas terug te nemen.
Naast de mindere digitale prikkels was onthaasten ook een neveneffect. Het tempo van leven in mijn vakantieomgeving was aanzienlijk lager dan ik gewend ben. In mijn ogen werden activiteiten soms ook niet zo efficiënt uitgevoerd. Maar de vriendelijkheid, de aandacht voor elkaar en de gemeenschapszin was groot. Ik begon daardoor ook met andere ogen te kijken naar de manier waarop wij in Nederland met elkaar bezig zijn en besefte dat we daar nog veel van kunnen leren, ook in de politiek.
Stel de mens weer centraal en besef dat efficiency nooit een doel op zich mag zijn. Laten we ons realiseren dat veel mensen het tempo van onze samenleving en de veranderingen daarin niet meer kunnen bijbenen. Respecteer dat en geef daarvoor ruimte en aandacht!
Tot slot: ik wens iedereen ‘onthaasting’ toe. Leg elke dag de mobiele telefoon maar even weg en ga een uur nietsdoen. U zult zien dat dat leidt tot rust en inzicht.
Onno Bordes

Samen werken aan een verbod op niet-biologische sierteelt en aan oplossingen voor het woningtekort
10 februari is een tijdelijk verbod op niet-biologische sierteelt aangenomen. Lees het laatste nieuws op onze pagina Landbouw.
Aan de oproep van CDA, PRO en In Beweging om mee te denken en praten over het voorstel om een tijdelijke extra woning op eigen perceel te plaatsen, is massaal gehoor gegeven. Lees het volledige bericht op onze pagina Wonen.
