Op 15 augustus was de nationale herdenking van alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Een indrukwekkende herdenking bij het Indisch Monument in Den Haag. Niet alleen door de – vaak schrijnende – verhalen, maar ook door de bijna unanieme visie dat de verhalen moeten worden blijven verteld. Blijven verteld in een democratisch land waarin we vrij zijn en vrijheid van meningsuiting hebben.
Hoe wrang was in dat licht de demonstratie van boeren in Den Bosch een dag daarvoor, waar door Farmers Defence Force (FDF) stickers van davidsterren met het patroon van een rode boerenzakdoek en de letter B werden uitgedeeld. Een misselijkmakende verwijzing naar het apartheidssymbool dat Joden tijdens de Holocaust moesten dragen.
Tijdens het kijken naar de nationale herdenking dacht ik bij mezelf: ‘Zijn er dan geen grenzen meer bij het recht op demonstratie? Wanneer komt het besef dat er (morele) grenzen worden overschreden en dat het doel de middelen niet meer heiligt?’
Een ander voorbeeld: Het intimideren van inwoners, die statushouders wèl welkom willen heten in hun buurt of straat. Of door middel van agressieve demonstraties de gemeenteraden zo onder druk zetten, dat zij besluiten maar terugdraaien omwille van hun eigen veiligheid.
Dat gedrag heeft niets meer te maken met democratie of het democratisch recht op demonstratie, maar is een pure vorm van anarchie. ‘Ik bepaal zelf wel wat ik wil en lap alle wetten en regels aan mijn laars. En of anderen daarvan de dupe worden, zal mij worst zijn!’ Helaas zijn er ook wereldleiders die dit gedrag vertonen en er – onbegrijpelijk genoeg – mee wegkomen.
Toegegeven: we leven in een complexe wereld met vele problemen en soms zien we ook door de bomen het bos niet meer. Maar deze problemen worden niet minder als we alleen onze eigen belangen nastreven. Omwille van het welzijn van ons allemaal moeten we soms een stap terugdoen, water in de wijn doen en vooral met elkaar in gesprek gaan en samenwerken.
Winston Churchill zei het al: ‘Democratie is de noodzaak om af en toe te buigen voor de mening van anderen.’ En de Griekse wijsgeer Sophocles sprak 400 jaar voor Christus al de wijze woorden: ‘Geen groter kwaad dan anarchie’. Met beiden ben ik het hartgrondig eens.
Onno Bordes
Fractievoorzitter Progressief In Beweging
Foto: Wikimedia Commons
