Het zijn net mensen
Als raadsopvolger mocht ik afgelopen weekend mee met de raadsexcursie van de nieuwe gemeenteraad Hof van Twente. Eén van de activiteiten was een bezoek aan de Apenheul en ik hoor u al lachen: “Ja, die apenrots past wel goed bij politici”.
Maar ik kan u verzekeren dat het een hele serieuze aangelegenheid was. Wij moesten namelijk verschillende apensoorten observeren met als opdracht: “Welke sociale structuren herken je?” Nu was ik al wel eens met mijn kleinkinderen in de Apenheul geweest en langs de verschillende apensoorten gelopen, maar als je ze gaat bestuderen gaat er een hele wereld open.
Zo heb je de Berber-apen, die goede sociale relaties onderhouden door onder andere elkaar intensief te vlooien. Bonobo mannetjes doen enorm stoer, maar het zijn de vrouwen die het voor het zeggen hebben. Als een mannetje gedrag vertoont, dat de vrouwen niet zint, krijgt hij de hele vrouwenbeweging over zich heen. Bij de gorilla’s daarentegen is de mannelijke ‘zilverrug’ ontegenzeggelijk de baas. Als hij linksaf gaat, volgt de hele meute zonder enige vorm van inspraak of oppositie. Orang oetans zijn dan weer heel erg op zichzelf en houden ook onderling een grote afstand.
Uiteraard hebben we het gedrag van de apen ook vergeleken met ons eigen doen en laten. Ik zal u maar niet vertellen tot welke apensoort ik mijzelf het meest verwant voelde, maar het was een zeer nuttige spiegel. Onze eigen ‘apenrots’ was zeer divers en alle soorten gedrag kwam er wel in voor.
Een duidelijke les was ook dat het gedrag van apen wordt bepaald door (overleven in) hun omgeving. Daarom zijn de sociale structuren per apensoort ook van elkaar verschillend. We kregen voorgespiegeld in welke omgeving wij als mens moeten ‘overleven’. Je schrikt dan wel even van het aantal sociale groepen waartoe je behoort. Je gezin, je familie, je straat, je werkomgeving, je verenigingen, je sociale media, je gemeente, je politieke partij, je …. vul zelf maar in. En op al deze sociale speelvelden moeten we de ballen in de lucht houden, geen wonder dat dat soms gewoon niet meer lukt.
Voor mij was het een hele nuttige ervaring om eens in deze apen-spiegel te kijken en zo de persoon achter het ‘partij-etiketje’ ontdekken. Conclusie: “Politici? Het zijn net mensen!
Onno Bordes
