Het gemeentehuis in Hof van Twente is voor veel inwoners een ‘ver-van-mijn-bed-show’. En eerlijk gezegd: als nieuw raadslid heb ik soms het gevoel dat ik acteur ben in een toneelstuk. We zitten in een vaste opstelling tegenover elkaar, de rollen zijn verdeeld, de teksten voor de ‘rituele dans’ liggen klaar. De vraag is: spelen we toneel voor de bühne, of gaan we écht aan het werk voor onze gemeente?
Wat nou als we dat eens anders zouden doen? Niet eens in de paar weken een formele opstellingen en strakke scripts. Maar iedere week een avond in het gemeentehuis waarbij het open gesprek gevoerd wordt. Waar raadsleden, inwoners en experts niet tegenover elkaar zitten in een statige zaal, maar in gesprek gaan aan tafels en bij themakramen. Waar het niet gaat om wie het hardste roept, maar om wie de beste inzichten deelt. Waar inwoners, experts en raadsleden met elkaar het script laten ontstaan.
Dit is geen utopie, maar een werkvorm die in Almere heel gewoon is, daar noemen ze deze avonden het ‘Politiek café’. Eén keer per week kan iedereen op donderdagavond binnenlopen om een onderwerp onder de aandacht te brengen. De avond start met een gezamenlijke maaltijd. Gelijk een ijzersterke techniek: je spreekt elkaar eerst als mens, en dan pas als politicus. Daarna debatteer je heel anders.
Na de maaltijd vindt de uitwisseling plaats. In de pauze is er een politieke markt waar je als inwoner of belangengroep bij ‘kraampjes’ jouw probleem, dilemma of idee onder de aandacht kan brengen. Niet door in te spreken – voor velen toch een enorme drempel – maar door op een laagdrempelige manier in gesprek met raadsleden te gaan.
En in themavergaderingen delen inwoners en experts vervolgens hun kennis direct met de raadsleden. Je hoeft niet uren te wachten tot jouw punt op de agenda staat, want al deze vergaderingen vinden tegelijkertijd plaats.
Waarom zou dit ook wat zijn voor Hof van Twente?
In met name het begrijpen van een vraagstuk (beeldvorming) en de afwegingen maken tussen de opbrengsten, kosten en nadelen kunnen we, naar mijn mening, als raad nog wel wat leren.
Mijn ervaring, tot nu toe: De structuur die wij hebben dwingt ons vaak in een rol waar we niet willen zitten. We hebben een vaste vergaderstructuur waarin we eerst een beeld vormen van een probleem, hier een oordeel over vormen en tot slot een besluit over nemen. Maar voordat we het toneel betreden zijn de standpunten vaak al ingevuld en de loopgraven gegraven. En de formele opstelling van de raadszaal maakt dat je psychologische druk kunt voelen om je fractiepunten te verdedigen. En funest: het kan dan overkomen als gezichtsverlies als je van standpunt verandert.
Het resultaat? Een debat dat meer wegheeft van een rituele dans dan van een gezamenlijke zoektocht naar de beste oplossing voor onze gemeente.
Politiek gaat voor mij niet over winnen of verliezen, maar over het nemen van besluiten die onze gemeente echt verder helpen. Ik hoop dat we, met de nieuwe samenstelling van onze raad, het lef tonen om die vernieuwing op te zoeken. Laten we de deuren openzetten, de bühne verlaten en samen met de inwoner aan de slag gaan. Het is tijd dat we niet langer tegenover elkaar staan op een podium, maar naast elkaar gaan zitten en samen het script schrijven. Doet u mee?
Eveline Kroes
Raadslid Progressief In Beweging