De gemeenteraadsverkiezingen zijn geweest. De definitieve uitslag is bekend. Het resultaat: twee nieuwe partijen in de raad, partijen die zetels inleveren en veel verschuivingen op de lijsten door voorkeursstemmen. In onze gemeente is dus heel wat veranderd! Wat ik dan graag wil weten: wat zegt deze uitslag? Hoe zijn mensen tot hun stemkeuze gekomen? En wat kunnen en moeten wij als raadsleden met de redenen die mensen aangeven hoe ze stemmen? En tja, er is maar 1 manier om daar achter te komen: door te gaan vragen. Als u mij een beetje kent, dan kunt u raden wat ik ben gaan doen: ik ben weer naar de uitgang van de supermarkten gegaan. Daar komt immers iedereen. Ik stap op mensen af: ‘ Goedemorgen! Ik zit in de gemeenteraad. De verkiezingen zijn net geweest. Ik ben nieuwsgierig of mensen hebben gestemd en hoe ze tot hun keuze zijn gekomen. Wilt u daar wat over vertellen?’ En tjonge, wat vind ik het dan toch interessant om te luisteren wat mensen dan vertellen! Letterlijk niemand heeft tegen mij gezegd dat ze me niet te woord willen staan en iedereen wil er wel wat over zeggen. Alleen dat al vind ik een positief punt. Ik probeer zonder oordeel te luisteren en door te vragen om te controleren of ik goed begrijp wat iemand aangeeft. Bij de mensen die niet hebben gestemd, hoor ik veel teleurstelling en moedeloosheid: mijn stem maakt niet toch niet uit. Ik heb natuurlijk ook veel mensen gesproken die wel hebben gestemd. Het valt me op dat met name oudere mensen aangeven dat stemmen belangrijk is, ‘anders moet je ook je mond houden als je iets te klagen hebt’ en ‘ het zal wel mijn generatie zijn die vindt dat je dat hoort te doen’. Over het bepalen van de partijkeuze: slechts een aantal maken gebruik van de stemwijzer. Een paar hebben de moeite genomen om verkiezingsprogramma’s te bekijken, maar vinden die allemaal veel op elkaar lijken en ‘je kan het toch niet met alles eens zijn’. Ik sprak meerdere keren mensen die in de ‘we’-vorm bleven praten als het over politiek gaat, waarmee ze aangeven (toen ik daarop doorvroeg) dat ze het er thuis over hebben. En zo te horen is men het ’thuis’ lang niet altijd met elkaar eens. Voor de uiteindelijke partijkeuze worden ook heel diverse antwoorden gegeven, zoals: ‘ik stem altijd op dezelfde’, ‘het sociale gaf toch de doorslag’, ‘landelijk gaan ze voortvarend aan de slag, dan doen ze dat hier vast ook’ en ‘lokale partij, want die staan het dichtst bij de mensen’. Dan is de partij gekozen, maar dan kan je ook nog een persoon kiezen. Wat zeggen mensen daar over? Bijvoorbeeld: ‘ik ken die persoon, die heeft ooit goed geholpen terwijl andere partijen niks deden’ of ‘via via ken ik haar’ of ‘die komt uit Goor en ik vind het belangrijk dat er Gorenaren in de raad zitten’, maar vooral ‘ ik heb gewoon de bovenste aangekruist’. Nu kreeg ik al van een paar raadsleden de vraag: waarom zou je dit allemaal gaan vragen? De antwoorden zijn toch allemaal open deuren? Wat kan je met deze informatie? Voor mij is dat toch anders. Ten eerste vind ik het simpelweg goed om als raadslid de kiezers serieus te nemen en daarom te vragen naar hun motivatie in plaats van een aanname over de kiezers te doen. Ten tweede vind ik het heel leerzaam. Ja, tuurlijk hoor ik bekende reacties, maar ik hoor vooral nuanceringen en juist bij doorvragen (maar voor al die antwoorden is dit blog te kort) komen er ook voorbeelden bij die onderbouwen waarom kiezers tot keuzes zijn gekomen. Juist die nuanceringen vind ik goed om te horen en zoals ik het opvat: mensen vinden het prettig om te vertellen. Ten derde vind ik het belangrijk dat we als politiek ons gezicht laten zien. Naar de mensen toe blijven gaan. Niet alleen uitnodigen voor een informatie-avond, maar letterlijk op mensen afstappen. Zichtbaar zijn. Mensen zeggen ook letterlijk dat ze het waarderen dat er op deze manier naar hun mening wordt gevraagd, juist ook na de campagnetijd. Ten vierde: je stuit nog eens inhoudelijk op echt interessante argumenten die in ieder geval mij aan het denken zet over bepaalde onderwerpen. Ik zie er dus meerwaarde van in en hoop dit te blijven doen. Ik zou vooral zeggen: laten we oprecht nieuwsgierig naar elkaar blijven!
Marianne Hutten,
raadslid PRO In Beweging